De Utrechtse vestingstedenroute

De geschiedenis van de Oude Hollandse Waterlinie door de ogen van de Franse vijand

In deze route ziet u de Oude Hollandse Waterlinie vanuit Frans perspectief. Hier geen duidelijk begrensde kades en forten, maar een breed gebied waarin het onderscheid tussen de waterlinie en het normale landschap door wisselende waterstanden en militaire operaties regelmatig verschilde.

Dit verhaal begint in 1672, ook wel bekend als het Rampjaar. De jonge Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden werd aangevallen door Frankrijk, Engeland, Münster en Keulen. Hoewel de invasie niet onverwacht kwam, bleek de Republiek nog slechter voorbereid dan was gevreesd. Tal van vestingsteden in Kleef, Gelderland en Overijssel werden zonder enig verzet opgegeven.

Holland had vanaf april gewerkt aan een eigen verdedigingslinie: de Oude Hollandse Waterlinie. Door polders langs de grenzen met Utrecht en Gelderland onder water te zetten zou een Frans leger enkel over de smalle en onverharde dijken toegang hebben tot Holland. Deze dijken konden met relatief weinig soldaten worden verdedigd.

Man in oldtimer ondekt de Utrechtse vestingstad IJsselstein

Toch slaagden de Fransen erin om de Rijn ten oosten van Nijmegen over te steken, waar zij zich meldden bij de Wittevrouwenpoort van Utrecht. De Utrechtse provinciale- en stadsregering kon niets anders dan hen binnenlaten. De Franse hoofdmacht was evenwel nog niet in de buurt van Utrecht. Tot frustratie van diverse ministers en militaire commandanten stond koning Lodewijk XIV er op dat elke gepasseerde stad werd belegerd en bezet. Hoewel de meeste steden hun verzet slechts enkele dagen volhielden vertraagde dit de Franse opmars aanmerkelijk. Ondertussen was het Nederlandse leger in Holland druk bezig met het in werking stellen van de Oude Hollandse Waterlinie en toen koning Lodewijk XIV op 4 juli Utrecht binnenreed was de Oude Hollandse Waterlinie al bijna op volle sterkte. Als de Fransen het doel van hun oorlog wilden bereiken, moesten zij een manier vinden om de Oude Hollandse Waterlinie te doorkruisen, of anders buiten werking te stellen.

 

 

Nieuwtjes over de Utrechtse vestingstedenroute

Lions Classic Car Event in IJsselstein - Schrijf je nu in!

Op zaterdag 11 juni wordt het 4de Lions IJsselstein Classic Car Event (CCE) georganiseerd en deze keer staat dit in het teken van de Vestingstedenroute! Liefhebbers van klassieke auto’s worden met open armen ontvangen in de historische binnenstad. Hebt u een auto van 40 jaar of ouder, dan bent u van harte welkom! Porsche’s 911, 912 en 356 van alle leeftijden kunnen deelnemen aan de Porsche Plaza.

Aftrap Vestingstedenroute Utrecht

Op zaterdag 11 juni wordt de Utrechtse route van de Vestingstedenroute voor het eerst gereden - door oldtimers - vanaf startpunt vestingstad IJsselstein. Klik hier voor het programma.

Wat valt er zoal te ontdekken langs de Utrechtse Vestingstedenroute?

Jaarsveld

Kasteel Veldenstein

Kasteel Veldenstein, ook wel het Huis te Jaarsveld genoemd, werd in de 14de eeuw gebouwd en was lang in bezit van de heren van Vianen. In 1672 lag Jaarsveld ten oosten van de Oude Hollandse Waterlinie, en werd het dorp geplunderd door Franse militairen. Na de oorlog was het kasteel hierdoor grotendeels verwoest. Het huidige huis werd in de 18de eeuw gebouwd in opdracht van Cornelis de Witt – een kleinzoon van de beroemde raadpensionaris.

Lexmond

Ameide

Ameide is te bezoeken met een veerdienst voor voetgangers. Ten oosten van Ameide lag in 1672 het molencomplex van de Zouweboezem. Daar, op de grens tussen de Alblasserwaard en de Vijfheerenlanden, was een militaire post ingericht. Deze werd in november 1672 aangevallen door de Fransen. Ameide werd vervolgens geplunderd. Holland besloot de post niet opnieuw te bezetten, maar om het westwaarts gelegen Nieuwpoort te verbouwen tot een vesting.